عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى
128
رساله افيونيه ( فارسى )
تمهيد در شرح اشارات نسخهء مرموز و توضيح اوزان او : پندارم كه خود بيان كرده است امّا بيان اوزان تمام نكرده و ما ذكر آن كنيم با شرح وزن آن ان شاء اللّه تعالى . مراد از دو برادر ، فلفل سياه و سپيد است و از خداع الرّجال مقصود بنگ است « 1 » . دموع جارى از چشم سياهان ، افيون است . عرق جبلى عاقرقرحا است . اصل مكذوب عليه سنبل الطّيب است و آنچه نه جماد و نه حيوان است عسل است . امّا وزن اوّل بيست مثقال ، دوم مثل او ، سوم ده است كه ده ديگر به او اضافه مىكنند بيست مىشود . چهارم وزن ، پنج است كه نسبت او به ثانى كه افيون است از قبيل نسبت افيون است به اوّل كه آن فلفل است و چون بزر البنج به وزن فلفل است اعتبار نكرده و باقى را وزن ، يكى است و در تضعيف ، دو مىشود و دو در تضعيف ، چهار مىشود و اگر در پنج ضرب كنند بيست مىشود .
--> ( 1 ) . آ : + چون تغيير مىدهد به خداع نسبت يافته